logo

Điều trị bệnh đột quỵ

Điều trị đột quị bao gồm: Điều trị cơ bản + Phòng và đều trị biến chứng + Phục hồi chức năng sớm.

Điều trị giai đoạn cấp (cơ bản): Bất kỳ quyết định điều trị nào đều phải thực hiện nhanh chóng. Sự chậm trễ sẽ dẫn tới tiên lượng xấu.

Thở O2 qua mũi: 2-4 l/phút, mục đích nâng độ bão hòa O2 từ 95-100%. Chỉ định đặt ống nội khí quản: thở nhanh > 30 l/phút, Pco2 >50mmHg, Po2 <50 mmHg. Cân nhắc chỉ định khi bệnh nhân già yếu, tổn thương thần kinh nặng, khuyết tật trước đó.

Dịch truyền: từ 1,5 - 2 l/ngày dịch Ringer lactate, Không dùng dịch Glucose. Nếu có thể truyền dịch theo áp lực tĩnh mạch trung ương.

Bệnh nhân có tăng huyết áp: duy trì HAmin 130 mmHg, HAmax <220 mmHg. Chú ý HA thường tự xuống sau 24 - 48 giờ, không hạ HA xuống nhanh quá, tuy nhiên có thể dùng Nifedipine dưới lưỡi.

Phác đồ Heidelberg để kiểm soát HA ở bệnh nhân đột quị:

HA max < 220 mmHg và HA min < 120 mmHg: không điều trị.

HA max > 220 mmHg và/hoặc HA min > 120 mmHg: Urapidil, xem xét dùng Clonipine liều 0,075mg SC, nếu cao kéo dài dùng thêm Enalapril.

HA min >220 mmHg, HA max chỉ tăng trung bình: Nitroglycerine 5mg tĩnh mạch hoặc 10mg đường uống.

Bệnh nhân có HA thấp: Truyền dịch tăng cung lượng tim. Dùng Dopamine hoặc Dobutamine.

 Sốt: dùng sớm metamizole (Novalgin) hoặc paracetamol. Dùng kháng sinh nếu có biểu hiện nhiễm trùng.

Tăng Glucose máu: nên đưa Glucose máu về bình thường, dùng sớm Insulin tác dụng nhanh (Actrapid) và kiểm tra Glucose máu thường xuyên.

Bảo vệ tế bào não: Trong giai đoạn cấp, truyền 30 -50ml Cerebrolysin trong 10 -15 phút, pha loãng trong 50 ml NACl 0,9% hàng ngày, dùng liên tục trong 20 ngày. Trong giai đoạn phục hồi có thể dùng với liều thấp.

Ngừa huyết khối tĩnh mạch sâu: Cho 5000 UI Heparin dưới da mỗi 24 giờ, sau đó cho xen kẽ Heparin trọng lượng phân tử thấp 5000 UI/12 giờ. Băng ép chi.

Ngăn ngừa biến chứng hô hấp: nuốt khó rất hay gặp 13 -71%, thường phục hồi sau tuần đầu tiên. Aên ở tư thế 45 độ, giai đoạn đầu thức ăn mềm, dễ tiêu hóa, ăn ít một và từ từ.

Đánh giá hôn mê: Tiến hành tất cả các bệnh nhân, cả ngôn ngữ, độ mềm của lưỡi, phản xạ hầu họng, phản xạ ho.

Đánh giá khả năng nuốt: Làm test tại giường khi bệnh nhân nuốt khó: cho bệnh nhân uống 1 thìa canh nước, 3 lần, sau đó uống 60 ml nước bằng ly. Nếu bệnh nhân ho hơn 1 lần trong 1 phút là nuốt khó. Nếu nuốt khó kéo dài thì tập nuốt bằng băng video, chế độ điều trị ngôn ngữ sớm. Thông mũi sớm trong tuần đầu tiên (nguy cơ cao ngừng hô hấp).

ĐIỀU TRỊ TAN HUYẾT KHỐI:

Mục đích: Làm tan cục huyết khối và tái lập tuần hoàn não.

Thử nghiệm lâm sàng:

MAST E(Multicentre Acute Stroke Trial European): dùng 1,5 triệuUI Streptokinase - sau thử nghiệm 270 BN thì phải ngừng do biến chứng chảy máu cao.                                           

ASK: dùng 1,5 triệu UI Streptokinase trong 4 giờ - ngừng nghiên cứu.

MAST I: dùng 1,5 triệu UI Streptokinase trong 6 giờ - ngừng ngiên cứu.

ECASS I (European Cooperative Acute Stroke Study): dùng rtPA trong 6 giờ, liều 1,1mg/kg cân nặng, liều tối đa 100mg, 10% viên trong 2 phút, nghỉ 1 giờ - tỉ lệ sống sót ở nhóm chứng có cải thiện.

NINDS (National Institute of Neurological Disorders): 1291 BN, rtPA trong 3 giờ, 0,9 mg/kg cân nặng, liều tối đa 90mg, 10% viên trong 1 phút, nghỉ 1 giờ - không cho Heparin trong 24 giờ

Đề nghị: Liều rtPA tĩnh mạch: 0,9mg/kg cân nặng trong 3 giờ. Có CT Scan trước.

Chống chỉ định:

  1. Bệnh nhân uống thuốc chống đông và có thời gian Prothrombin IRN >1,7
  2. Dùng Heparin trước 48 giờ và thời gian PTT 60 -70 giây.
  3. Tiểu cầu < 100000
  4. Đã bị đột quị hoặc chấn thương sọ não trong vòng 3 tháng trước.
  5. Phẫu thuật lớn trong 14 ngày trước.
  6. HA > 185/110mmHg, mặc dù đã được dùng thuốc hạ HA
  7. Lâm sàng phục hồi nhanh chóng trước khi dùng thuốc tan huyết khối.
  8. Chảy máu nội sọ trước đó.
  9. Glucose máu < 2,775 mmol/l hoặc > 22,20 mmol/l
  10. Co giật
  11. Chảy máu dạ dày, ruột hoặc hệ niệu trước 21 ngày.
  12. Nhồi máu cơ tim mới đây.

ĐIỀU TRỊ HEPARIN:

Phác đồ 1: Heparin truyền tĩnh mạch, xem bảng. Khởi đầu 5000 UI tĩnh mạch. Mục đích thời gian PTT Từ 60 -70 giây, kiểm tra PTT thường xuyên (1 -2 lần/ngày)      

Phác đồ 2: Heparin phân tử thấp (Fragmin), liều 100 UI/kg cân nặng, 2 lần/ngày, đường dưới da. Không cần kiểm tra chức năng đông máu.

Chỉ định:

  1. Nghi ngờ nghẽn mạch, xem bảng.
  2. Huyết khối xoang tĩnh mạch hoặc tĩnh mạch não.
  3. Bệnh nhân thiếu Protein C hoặc S.
  4. Huyết khối động mạch sống nền (có bằng chứng lâm sàng, MRI, hoặc Doppler  sọ)
  5. Đột quị tiến triển.
  6. Hẹp khít động mạch.

Chống chỉ định: đặc biệt khi

  1. Chảy máu nội sọ, dưới nhện.
  2. Tổn thương thiếu máu rộng.
  3. Rối loạn ý thức nặng.
  4. Viêm màng trong tim.

Chống chỉ định chung:

  1. Chảy máu dạ dày, ruột, hệ niệu, đường hô hấp.
  2. Bệnh thận, gan, tụy nặng.
  3. Bệnh nhân đã phẫu thuật thần kinh hoặc mắt.

ĐIỀU TRỊ BẰNG HEPARIN Ở BỆNH NHÂN ĐỘT QUỊ THIẾU MÁU

Bệnh nhân bị rung nhĩ, van tim nhân tạo, bệnh van 2 lá do thấp, huyết khối tĩnh mạch chi, mảng xơ lớn ở cung động mạch chủ:

TIA hoặc tổn thương thần kinh ít

CT nhẹ/ bình thường và lâm sàng nhẹ

Nếu không có kết luận khác: Dùng thuốc tan huyết khối

CT sau 24 giờ: không có chảy máu

Tổn thương thần kinh trung bình và nặng mà không có rối loạn ý thức

CT có vùng thiếu máu (nhồi máu rộng hoặc vùng phù não):Theo dõi

CT sau 7-10 ngày: không có chảy máu và NIHSS < 22

Nếu không có chống chỉ định: dùng Heparin

Dùng thuốc chống đông đường uống sau 14 ngày hoặc khi bệnh nhân có thể nuốt

 

Tiếp: Điều trị các biến chứng của đột quỵ Trước: Dấu hiệu bệnh đột quỵ

Chú ý (*) :

Bạn đang xem bài viết chi tiết "Điều trị bệnh đột quỵ " .

Để xem toàn bộ chuyên mục về "Đột quỵ " . Vui lòng click vào Đây, hoặc chọn danh mục các bài viết ở trên.

Các bệnh trong cùng chuyên mục "Tim mạch"

Viết bình luận
Tên của bạn (*):
Mail của bạn (*):
Mã bảo mật (*):
Telex   VNI   Off
Bình luận (1)
lê thanh ngoan
Cho mình hỏi câu này nhé!nếu anh nào biết thì giải đáp thắc mắc giùm mình nhé mình xin cám ơn nhiều. - ba mình bị đột quị cách đây nữa tháng.sau khi nằm viện thì xuất viện ra về ,nhưng ba mình thấy mệt nhiều và rất khó thở.đêm qua ba mình thấy ho nhiều .suốt mấy ngày nay ba mình mất ngủ suốt ,bác sĩ có cho ba ình uống thuốc ngủ nhưng không cững ngủ được .mình làm con thấy ba như vậy thì khó chịu và khổ tâm lắm .Các anh ơi giúp mình với.Nếu như mình gọi bác sĩ khám lại cho mình thì có ổn không?các anh chị hãy cho mình lời khuyên đi.
Ngày 31-01-2013,  18:59