Thuốc có thể gây sạm da

Thuốc có thể gây ra một số bệnh trong đó có bệnh sạm da. Phần lớn không gây nguy hiểm, nhưng ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Người bệnh sốt ruột, chữa không đúng cách có thể dẫn đến hậu quả xấu.

Thuốc có thể gây ra một số bệnh trong đó có bệnh sạm da. Phần lớn không gây nguy hiểm, nhưng ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Người bệnh sốt ruột, chữa không đúng cách có thể dẫn đến hậu quả xấu.
Loại thuốc tạo điều kiện làm sạm da: thuốc không trực tiếp nhưng tạo điều kiện cho các tác nhân khác làm sạm da. Ví dụ: khi dùng acid citric, acid malic, tatric (trong kem AHA), aspirin, acid salycylic... thì chúng bóc các tầng bì thành lớp mỏng (lột da) làm cho tế bào biểu bì mới (da non) lộ ra. Sau đó, tia cực tím trong nắng tác dụng lên lớp biểu bì mới, gây sạm da. Đa số các loại thuốc dùng ngoài hay mỹ phẩm chứa các dược chất, chất phụ gia có thể gây dị ứng cho một số người. Những dị ứng thường gặp gây mẩn đỏ, phát ban, làm bong da, lở loét... dẫn đến sạm da. Đây là những trường hợp sạm da thứ cấp, có thể tránh được như kiêng nắng sau khi dùng thuốc lột da, chọn lựa thuốc thích hợp để tránh dị ứng (dựa vào tiền sử bệnh tật, dùng thử phạm vi nhỏ).

Loại thuốc gây sạm da: thuốc trực tiếp gây sạm da với những cơ chế và cách biểu hiện khác nhau. Có thể kể ra một số nhóm:
Thuốc chữa loạn thần clopromazin và thuốc chữa dị ứng phenothiazin: thuốc làm tăng tính nhạy cảm của da với ánh sáng. Khi dùng liều cao, kéo dài, đặc biệt là có ra nắng thì sẽ bị sạm đen trên vùng da hở. Ngừng thuốc phải khá lâu, sạm mới hết nhưng có trường hợp sạm không mất hoặc chỉ mất đi một phần.

Thuốc sốt rét chloroquin hay hydrochloroquin: sau nhiều tháng dùng thuốc sẽ bị sạm da màu đen ở phía đùi, niêm mạc vòm miệng, mặt và nền các móng. Ngừng thuốc vết sạm chỉ giảm được một phần.
Khi phát hiện hai nhóm thuốc này làm sạm da cần kiểm tra mắt để phát hiện đục giác mạc, thủy tinh thể và bệnh võng mạc.

Thuốc chữa phong clofazimine (lamprène): thường xuất hiện sạm da màu đỏ da cam lan tỏa sớm, rồi sau sạm da màu nâu tím (xám đen) trên các tổn thương hay xám đen - nhạt trên da. Ngừng thuốc sạm sẽ giảm dần nhưng có khi phải mất một thời gian dài.

Các thuốc nhóm kháng sinh cyclin: nhóm thuốc này làm tăng nhạy cảm của da đối với ánh nắng. Khi dùng liều cao, dài ngày mà ra nắng thì dễ bị sạm da vùng da hở. Mynocyclin (phụ trị bệnh trứng cá) làm xuất hiện sạm da màu xanh đen trên các sẹo trứng cá hoặc mặt trước của đùi. Metacyclin làm sạm da màu xám đen nhạt trên các vùng da hở. Khi ngừng thuốc, vết sạm sẽ giảm từng phần.

Thuốc chống động kinh hydatoin: tác dụng trực tiếp trên hắc tố bào, đặc biệt khi dùng thuốc mà ra nắng thì sẽ bị sạm giống như nám da mặt, sạm da màu nâu ở trán, má và cằm. Ngừng thuốc vài tháng sạm sẽ hết dần.

Thuốc azidothymidin chữa AIDS: gây sạm móng màu nâu nhạt.


Cách phòng ngừa

- Hiếm khi xảy ra sạm da khi dùng với liều và thời gian điều trị thông thường. Bởi thế trong một số tài liệu hướng dẫn dùng thuốc có khi không đề cập đến tác dụng phụ này. Tuân thủ đúng liều và thời gian điều trị là biện pháp chủ động tránh sạm da. Nên tránh các trường hợp vì không biết mà dùng liều cao, kéo dài (như uống thuốc phòng sốt rét triền miên không theo đúng hướng dẫn).

- Đa số trường hợp sạm da sẽ hết hoàn toàn hoặc hết một phần, sớm hay muộn tùy loại. Nếu phát hiện thấy sạm da thì ngừng thuốc ngay nhằm tránh sạm da rộng. Nếu cần tiếp tục điều trị, thầy thuốc có thể có những thay đổi cần thiết.

- Kiên nhẫn chờ đợi một thời gian sau khi ngừng thuốc sạm sẽ hết dần. Có người bệnh tự ý dùng vitamin C hoặc bôi thuốc chống dị ứng. Dùng vitamin C không khỏi, uống liên tục vitamin C liều cao có thể gây sỏi thận, tiêm vitamin C vào tĩnh mạch có trường hợp bị tai biến. Thuốc chống dị ứng chữa không khỏi, một vài loại còn gây sạm da theo cơ chế khác. Ví dụ dùng lâu dài thuốc chống dị ứng corticoid sẽ làm giảm sức đề kháng của da làm da dễ bị nhiễm khuẩn, giảm sức căng, nhăn nheo, hoại tử tế bào, lở loét... cuối cùng làm sạm da.

- Sạm da khó chữa khỏi bằng thuốc. Tuy nhiên một số người nếu dùng loại hỗn hợp nhiều vitamin và kiêng nắng thì sự hồi phục sẽ nhanh hơn.

Bình luận (1)

jacksonJackson / Ngày 29-05-2014, 12:16
That's really thkniing at a high level
Reply

Bình luận

CamNangBenh rất vui khi bạn đã quyết định để lại comment. Chú ý tất cả comment đều được kiểm duyệt cẩn thận, xin đừng cố gắng spam hoặc quảng cáo. Hãy dùng tên của bạn khi comment, không sử dụng keyword trong ô Name. Xin cảm ơn.

Telex  VNI  Off
Xác nhận bạn không phải spam